Nazm-e-Moatar

نظم معطر حمد ۱۳۰۹ھ

حمداًلک یا مفضل عبدالقادر یا ذالافضال
یا منعم یا مجمل عبدالقادر انت المتعال
مولائے بما مننت بالجود علیہ من دون سوال
امنن واجب سائل عبدالقادر جُد بلآمال

صلوٰۃ

باردز خُدا برجد عبدالقادر
محمود خُدا حامد عبدالقادر
باران درودے کہ چکیدہ زر خش
بار دبسر سید عبدالقادر

تمہید

یا رب کہ دمند سنائے عبدالقادر
ہر حرف کند ثنائےعبدالقادر
ہمزہ بردیفِ الف آید یعنی
خم کردہ قدش برائے عبدالقادر

ردیف الألف

یامن بسناہُ جاء عبدالقادر
یامن بشناہ یاء عبدالقادر
اِذْاَنْتَ جَعَلْتَہ کَمَا کُنْتَ نَشَاء
فَاجْعَلْنِیْ کَیْفَ شَاء عبدالقادر

رباعی

ربی اربی الرجاء عبدالقادر
اذعودنا العطاء عبدالقادر
الدار وسیعۃ وذوالدار کریم
بوءناحیث باء عبدالقادر

ردیف الباء

در حشر گہ جناب عبدالقادر
چوں نشر کنی کتاب عبدالقادر
از قادریاں مجوجدا گانہ حساب
مدّے شمراز حساب عبدالقادر

رباعی

اللہ اللہ ربّ عبدالقادر
دارد واللہ حبّ عبدالقادر
از وصف خدائے تو نصیبت دادند
طوبے لک اے محب عبدالقادر

ردیف التاء

اے عاجز تو قدرت عبدالقادر
محتاج درت دولت عبدالقادر
از خرمت ایں قدرت و دولت بخشائے
برعاجز پر حاجت عبدالقادر


رباعی

تنزیل مکمل ست عبدالقادر
تکمیل منزل ست عبدالقادر
کس نیست جُز اُو در دو کنار ایں سیر
خود ختم و خود اول ست عبدالقادر


رباعی

ممالا تعلموست عبدالقادر
مستور ستور ہوست عبدالقادر
میجو میگو پس آنچہ دانی کہ وراست
از جستن وگفتن اوست عبدالقادر


رباعی مستزاد

می گفت دلم کہ جاں ست عبدالقادر گفتم احسنت
جاں گفت کہ دین ماں ست عبدالقادر گفتم آمنت
دیں گفت حیات من۔۔۔۔ گفتم ایں جملہ صفات
از ذات بگو کہ آں ست عبدالقادر گم شد من وانت

رباعی

عقل وحصر صفات عبدالقادر شکبور و نجوم
وہم وادراک ذات عبدالقادر وہ شارق و بوم
عجز آں کہ بکنہ قطرہ آبے نرسید زعم آں کہ رسد
تا قعریم و فرات عبدالقادر قدرت معلوم

ردیف الثاء

دیں را اصل حدیث عبدالقادر
اہلِ دیں را مغیث عبدالقادر
او ماینطق عن الہویٰ ایں شرحش
قرآن احمد حدیث عبدالقادر

ردیف الجیم

اے رفعت بخش تاج عبدالقادر
پُر نور کن سراج عبدالقادر
آں تاج و سراج باز برکن یارب
بستاں زشہاں خراج عبدالقادر

ردیف الحاء

پاک است زباک طرح عبدالقادر
وجبی سب بری زجرح عبدالقادر
جرحش کہ تو اندر کہ کلکِ قدرت
احمد متن ست وشرح عبدالقادر

رباعی

اے عام کن صلاح عبدالقادر
انعام کن فلاح عبدالقادر
من سر تا پا جُناح گشم فریاد
اے سرتاپا نجاح عبدالقادر

ردیف الخاء

اے ظلِّ الہٰ شیخ عبدالقادر
اے بندہ پناہ شیخ عبدالقادر
محتاج وگدائیم وتو ذالتاج وکریم
شیئاً للہ شیخ عبدالقادر

رباعی

ماہ عربی اے رُخ عبدالقادر
نورے زربی اے رُخ عبدالقادر
امروز زدی دی زپری خوتبری
بدرے عجبیٰ اے رُخ عبدالقادر


ردیف الدال

دیں زادکہ زاد زاد عبدالقادر
دل داد کہ داد داد عبدالقادر
ایں جاں چہ کنم نذر سگش بادومرا
جاں باد کہ باد باد عبدالقادر


ردیف الذال

سلطان جہاں معاذ عبدالقادر
تن ملجا وجاں ملاذ عبدالقادر
صحن آرد امانی واماں باردبام
آں راکہ دہد عیاذ عبدالقادر


ردیف الراء

پر آب بود کوثر عبدالقادر
خوش تاب بود و گوہر عبدالقادر
در ظلمت ظِّما آب و تابے دارم
اے حشر بیا بر در عبدالقادر

رباعی
یارب نیم از در خور عبدالقادر
دل دادہ امراں از در عبدالقادر
ایں ننگ مریدے ار نرفتہ بمراد
رفتن مدہ از خاطر عبدالقادر
اے دافع ظلم افسر عبدالقادر
اے دفع ظلم خنجر عبدالقادر
دور از تو جہاں بمرگ نزدیک بیا
برکش زد وان کشور عبدالقادر


حِس کن انوار بدر عبدالقادر
بس کنزا اسرارِ صدر عبدالقادر
خود قدرتِ قدر نا مقدر رز قدر
جوئی مقدار قدر عبدالقادر

ردیف الزاء

اے فضل تو برگ و ساز عبدالقادر
فیض تو چمن طراز عبدالقادر

آن کن کہ رسد قمری بے بال و پرے
در سایۂ سرو ناز عبدالقادر

ردیف السین

دردا زدرِ مجلس عبدالقادر
دوراست سگ بیکس عبدالقادر
حال ایں وہوس آنکہ چو میرم بیرم
سردر قدم اقدس عبدالقادر

رباعی مستزاد

گفتم تاج رؤس عبدالقادر سرخم گردید
جانا روح نفوس عبدالقادر برخود بالید
رزماً او قلب فوج دیں را دل و جانست زد نوبت فتح
بزماً بزماً عروس عبدالقادر شاداں رقصید

ردیف الشین

بالاست بلند فرش عبدالقادر
برقدر بلند عرش عبدالقادر
آں بدر عریش بدرمہ پارہ عرش
تابندہ بہ ببیں بفرش عبدالقادر

گسترہ بعرش فرش عبدالقادر
آور دہ بفرش عرش عبدالقادر
ایں کرد کہ کرد کرد شا ہے کہ فزود
بالاؤ فرود عرش عبدالقادر


عرش شرف ست فرش عبدالقادر
فرش شرف ست عرش عبدالقادر
یعنی تا سربپائے (۔۔۔) فرش نمود
سرہاشدہ فرش عرش عبدالقادر

ردیف الصاد
فن گرچہ نہ شد برنص عبدالقادر
جاں دارد مُہر از فص عبدالقادر
گرنا قصم ایں نسبت کامل چہ خوش است
کاں بندہ رضا ناقص عبدالقادر

رباعی
بالکر منم مخلص عبدالقادر
سر برقدم خلص عبدالقادر
برکسر چور حم آرد فتحش چہ عجیب
بالفتح شوم مخلص عبدالقادر

ردیف الضاد

تمکین گلے از ریاض تلوینِ نمے از حیاض عبدالقادر
نور دل عارفاں کہ شب صبح نمات سطرے بوداز بیاض عبدالقادر

ردیف الطاء

اینجا وجہِ نشاط عبدالقادر
آنجا شمع صراط عبدالقادر
بکشادۂ۔۔۔۔۔ بنہادہ بحود
دروازہ صلا سماط عبدالقادر

ردیف الظاء
خوباں چوگل بوعظ عبدالقادر
اعیان رسل بوعظ عبدالقادر
پروانہ صفت جمع کہ خود جلوہ نماست
شمع جزو کل بوعظ عبدالقادر

ردیف العین

خور راتبہ خور زشمع عبدالقادر
مہ آزقہ بر زشمع عبدالقادر
ایں نور و سرور شیرت از صبح زچیست
دو دیست مگر زشمع عبدالقادر

رباعی
اما مگزز شمع عبدالقادر
مہری بنگرز شمع عبدالقادر
کاریکہ زخور بہ نیم مہ دیدی بیں
درنیم نظرز شمع عبدالقادر

رباعی
بروحدت اور رابع عبدالقادر
یک شاہد و دو سابع عبدالقادر
انجام وے آغازِ رسالت باشد
اینک گوہم تابع عبدالقادر

رباعی مستزاد
واحد چونہم رابع عبدالقادر در دامندال
زائد چو سوم سابع عبدالقادر ہم مسکن دال
یعنی بدلائے ہفت واوتاد چہار توحید سرا
یک یک بیکے تابع عبدالقادر اندر فن دال

ردیف الغین
مے نےنور چراغ عبدالقادر
مے نے نور ے زباغ عبدالقادر
ہم آب رشد ہست وہم مأیہ خلد
یارب چہ خوش ست اباغ عبدالقادر

ردیف الفاء
عطفاً عطفاً عطوف عبدالقادر
رافاً رافاً رؤف عبدالقادر
اے آنکہ بدست تست تصریف امور
اصرف عنا الصروف عبدالقادر

ردیف القاف
خیرہ است خردز برق عبدالقادر
تیرہ است حضور شرق عبدالقادر
خورشید بہ پر تو سُہا جستن چیست
اےجستہ بعقل فرق عبدالقادر

ردیف الکاف
آخرینم اے مالک عبدالقادر
مملوک و ۔۔۔ مالک عبدالقادر
مپسند کہ گویند بایں نسبت و بند
کاں بندہ فلاں ہالک عبدالقادر

ردیف اللام
نا مدز سلف عدیل عبدالقادر
ناید بخلف بدیل عبدالقادر
مثلش گرز اہلِ قرب جوئی گوئی
عبدالقادر مثیل عبدالقادر

رباعی
حشر ست و توئی کفیل عبدالقادر
جاہت بہ شہ جلیل عبدالقادر
درد اور وارِ عدل آمد مجرم
زود آ زود آ وکیل عبدالقادر

ردیف المیم
یارب بجمال نام عبدالقادر
یارب بنوال عام عبدالقادر
منگر بقصور و نقص ما قادریاں
بنگر بکمال تام عبدالقادر

رباعی
ہر صبح رہت مرام عبدالقادر
ہر شام درت مقام عبدالقادر
بگزرز سپید و سیہ قادریاں!
از حرمتِ صبح وشام عبدالقادر

رباعی
عبدالقادر کریم عبدالقادر
عبدالقادر عظیم عبدالقادر
رحمانت رب و رحمت عالم اب
رحمت رحمت رحیم عبدالقادر

رباعی
در جود سمر اے یم عبدالقادر
صد بحر ببر اے یم عبدالقادر
دور از تو سگ تشنہ لبے می میرد
یک موج دگر اے یم عبدالقادر

رباعی
صدیق صفت حلیم عبدالقادر
فاروق نمط حکیم عبدالقادر
مانند غنی کریم عبدالقادر
در رنگ علی علیم عبدالقادر

ردیف النون
دستے زدم اے ضامن عبدالقادر
در دامن جاں بامن عبدالقادر
یارب چو خود ایں دامن گستردہ تست
گستردہ مچیں دامن عبدالقادر

رباعی
یارب قر سے زخوان عبدالقادر
داریم حقے بنان عبدالقادر
ایں نسبت بس کہ عاجزان اوئیم
رحمے برعا جزان عبدالقادر

رباعی
جو دست بارث شان عبدالقادر
بودست و بود ازان عبدالقادر
جنّت بگدا دہند و منت نہ نہند
وَہْ سنّت خاندان عبدالقادر

ردیف الواو
خوبان خوبند نے چو عبدالقادر
شیر یناں قند نے چو عبدالقادر
محبوباں یکد گر بہ افزائش حسن
چند و صد چند نے چو عبدالقادر

رباعی
خواہی کاہی علو عبدالقادر
نامی سامی سمّو عبدالقادر
ہشدار کہ باخدائے خودمی جنگی
مُت غیظاً اے عدو عبدالقادر

رباعی
مہ فرش کتاں درد وِ عبدالقادر
خور شپرہ ساں در جو عبدالقادر
آشفتہ مہ وشیفتہ می گردو مہر
در جلوۂ ماہِ نو عبدالقادر

ردیف الہاء
حمداً لک اےاِلٰہ عبدالقادر
اے مالک و بادشاہ عبدالقادر
اے خاک براہِ تو سر جملہ سراں
کن خاک مرا براہ عبدالقادر

رباعی
بے جان و بجانم شہ عبدالقادر
کس جز تو ندانم شہ عبدالقادر
بد بودم و بد کردم وبر نیکی تو
نیک ست گمانم شہ عبدالقادر

رباعی
بہر سر ہو تجلیہ عبدالقادر
ہم تجلیہ راتحلیہ عبدالقادر
بر متن متینِ احدیت احمد
شرح است براں منہیہ عبدالقادر

رباعی
از عارضہ نیست وجہ عبدالقادر
ذاتی ست ولائے وجہ عبدالقادر
ہر کس شدہ محبوب وجہ صفتے
عبدالقادر بوجہ عبدالقادر

رباعی
خود نور ستد از رہ عبدالقادر
ہم اِذن طلوع ازشہ عبدالقادر
ماہ است گدائے در مہرو ایں جا
مہرست گدائے مہ عبدالقادر

رباعی مستنراد
بر اوج ترقی شدہ عبدالقادر تا نامِ خدا
خیمہ مستنزل زدہ عبدالقادر ناس اندو ہدیٰ
بالجملہ بقرآن رشاد وارشاد دربدء وختام
بِسم اللہ وناس آمدہ عبدالقادر حمدست ابدا

ردیف الیاء
اے قادر واے خدائے عبدالقادر
قدرت دہِ دستہائے عبدالقادر
برعاجزی مانظرِ رحمت کن
رحم اے قادر برائے عبدالقادر


جاں بخش مرا بپائے عبدالقادر
جاں بخش تہ لوائے عبدالقادر
ازصد چو رضا گزشتے از بہر رضاش
اینہم بعلم برائے عبدالقادر

رباعی
عین آمدہ ابتداے عبدالقادر
از رویت امر راے عبدالقادر
از رویتِ اوعین مرا روشن کن
روشن کن عین وراے عبدالقادر

رباعی
عید یکتا لقائے عبدالقادر
دُربار درِ عطائے عبدالقادر
عبدا بہ لقائے او چو ہمزہ گم شد
تادریابی بپائے عبدالقادر

رباعی
دل حرف مزن سوائے عبدالقادر
حاجت داند عطائے عبدالقادر
پیشش ہم ازو شفیع انگیز و بگو
عبدالقادر برائے عبدالقادر

رباعی مستزاد
افتادہ در اول بدایت باساں الصاق طلب
گرویدہ بآخر تجسس خنداں عین ساں بطرب
یعنی شہ جیلاں زشہان بس کہ ہمونست در مصحف قرب
بسم اللہ وناس را شروع دپایاں الحمد لِرَب

 

 

 

 

 


All Related

Comments